De waarheid over bitloos rijden:

Zelf ben ik een grote voorstander van bitloos rijden. Helaas is het rijden zonder bit nog meer aan regels gebonden als met bit en veel mensen schijnen dat te vergeten. Veel ruiters die bitloos rijden, hebben hun paard niet onder controle, wat zich uit in slecht ruggebruik, verkeersonveilige situaties, verwondingen door niet goed gebruik van bitloze optomingen. Idealisten die beweren dat élk paard onder élke omstandigheid bitloos te rijden is, kun je beter niet serieus nemen. Geven die mensen dan ook nog les en clinics in bitloos rijden, kijk dan eerst of ze het ZELF wel kunnen. Er zijn zelfs mensen die deze religie predikken en zelf helemaal niet rijden!
Ik geef toe dat veel mensen zowel met bit als zonder bit niet kunnen rijden, maar dat laat ik maar even buiten beschouwing....

Historie van bitloos rijden:
Als we kijken naar bv het western en barok rijden, dan gelden speciale regels voor bitgebruik. Zo zijn de paarden verplicht vanaf hun 6e jaar met stang en op één hand gereden gereden te worden. Voor beginners wordt een uitzondering gemaakt. Tot het zesde jaar zie je naast de gewone bitten ook de bitloze optoming. Helaas tot de "lieve ruiters" onder ons, zijn deze mondvrije optomingen verre van paardvriendelijk! Als je de Spaanse neusriem, de serreton of serreta, onder de loep neemt, dan wil je daar echt NIET mee rijden... De neusriem is voorzien van een muserola, een gekartelde metale neusband welke is omwonden met leer. Door de scherpe hoeken van de muserola is het leer al snel helemaal door en drukken de scherpe punten op het neusbeen van het paard. Originele Spaanse paarden hebben dan ook vaak lelijke littekens op de neus. Gelukkig zie je ze steeds meer zonder de puntige onderrand. Ook de Franse uitgave, de caveson is glad. Blijft wel het feit dat het toch een ijzeren beugel is en met wat lompe handelingen, kun je de neus van het paard breken...

Bij de western zijn er meer varianten bitloos, waarvan de bosal veel gebruikt wordt als het paard in de tandenwisselperiode is. Bij de bosal (ook weer ten spijt voor de bitloze goeroes) heeft de inwerking niks te maken met het bitloos zijn. De rawhide neusriem, in de vorm van een peer, ligt los op de neus en werkt zeer minimaal in. De grote truc achter de bosal is namelijk de harige prikkende teugel van paardenhaar -de mecate, die met de nekreining tegen de buitenhalsvlakte drukt en zo het paard stuurt. Vervang de teugel en je hebt niets meer! Een paard wat niet heeft geleerd super op een bosal te reageren, is niet te beheersen met een bosal. Een leuk detail: in de regelementen staat dat een bosal geen metalen kern mag hebben. Leuk verschil dus met de serreta en de caveson...
Technisch gezien is een bosal dus een paardvriendelijke optoming, maar die weinig invloed heeft op het paard. Controle van rug en veilig is pas van toepassing bij zeer goed afgerichte paarden.

Voortbordurend op de bosal komen we op rijden met een touwhalster. Nu is het touwhalster ooit ontworpen om een paard aan de hand beter onder controle te houden. Het betreft namelijk een dun touwtje, wat scherp achter de oren werkt, als je aan het leidsel trekt. Het touwhalster wordt, zoals de bosal, met beide teugels onder de kin vastgemaakt, dus niet links en rechts, zoals traditioneel. Omdat het touwhalster behoorlijk scherp op neus en achter de oren werkt, is het paard beter onder controle te houden als met de bosal. Echter, zodra het paard teveel gewerkt wordt hiermee, kan de gehoorzaamheid omgezet worden in irritatie, waardoor het paard helemaal niet meer onder controle te houden is. Ik ken maar zeer weinig paarden, die goed gereden zijn met deze optoming. Dat het wel kan bewijst Julie met haar arabier (foto)

   
Diverse varianten, met één gemeenschappelijk doel: Snijden in de huid.
De derde is op dit punt iets paardvriendelijker gemaakt.

Een mechanische variant van de bosal is de vosal. De bosal is geheel buigzaam, maar de vosal bestaat uit metalen delen, waardoor deze scherper inwerkt.

Diverse uitvoeringen van de Vosal. Meerwaarde: Geen idee.

De side pull serie. Serie ja, want er zijn nogal wat varianten. In principe is het de side pull een soort neusriem met ringen aan de zijkanten, waardoor je makkelijk het hoofd van het paard in de goede richting trekt. Bijna dezelfde werking als de gewone neusriem. Voor een jong paard kan het iets beter inwerken, door de duidelijke inwerking naar links en naar rechts. Bij een ervaren paard zul je geen verschil meer merken.

De meeste hieronder getoonde sidepulls zijn erg vriendelijk. De originele Amerikaanse heeft echter een dun touwtje op de neus, die erg scherp inwerkt. Pas daar mee op!

Veel varianten, met weinig wezenlijk verschil. Leuk is de eerste, die zelf gemaakt lijkt van een stalhalster!

Volgende serie bitloze optomingen: De hackemore. Dit is iets aparts, het lijkt op een stang aan de buitenkant. Een hackemore is alles behalve vriendelijk. Als de kinriem zó los is dat het systeem niet werkt (net als bij de stang) dan heb je wel een hackemore aan je paard hangen, maar werkt ie niet als een hackemore. In dat geval, hang er dan iets fatsoenlijks aan...
Je ziet meteen aan de smerige dunne scherpe touwtjes op de neus en dunne kettingen onder de kin waar de hackemore echt voor dient: Om het paard pijn te doen...

         
         
         

Een veel gebruikte variantenserie: De kruiselingse besturing.
Als je goed kijkt naar de Indian Bosal, dan zie je meteen dat aansnoeren geen probleem is. Echter die neus tijdens het rijden weer in normale vorm krijgen, is een heel ander verhaal. En dit is een veel voorkomend probleem bij alle kruisdingen. Dr Cook en de heer Meroth hebben het allemaal uitgevonden, nou, ik zou er zelf niet zo trots op zijn.

Meer info en beeldmateriaal volgt...

         

Na 26 jaar research en ontwikkeling ben ik tot het in mijn ogen ideale bitloze hoofdstel gekomen: De Marylot Controller. Het is een verbetering van de aansnoer kruisversies omdat het niet kruist! De definitieve versie komt op de Marylot Sidepull en heeft een bredere zachtere neusriem.

De firma Marylot heeft hem inmiddels in productie en binnenkort komt ie op de markt.

1e versie
2e versie
2e versie in dressuur

Deze pagina is nog nooit af.... Wordt vervolgd....


Mijn bitloze paarden: Hier mijn persoonlijke ervaringen met bitloos, de gebruikte optomingen, de type paarden en de manier van aanleren.

Rapid'Amour, Frans volbloedje, merrie, liep 90km endurance, M dressuur.
Stalhalster met teugels aan de onderste ring, zoals bij bosal of touwhalster.
Nog nooit in mijn leven zo lekker gereden. Teugels waren eigenlijk niet nodig bij dit paardje.

Marylot Phenomeen, Anglo Arabier van de Saint x Heidelberg, liep 80km dressuur en EK TREC
Biothaan halsterhoofdstel met teugels links en rechts.
Heeft 3 jaar geduurd voordat ik er 100% bitloos mee kon rijden. Te snel in de massastart, vaak pullen en trekken. Uiteindelijk heeft ze toch doorgekregen dat het fijner was zonder bit.

Touch of Tenderness, Amerikaanse draver, liep 160km endurance.
1e jaar western side pull, daarna biothane halsterhoofdstel met teugels links en rechts.
Paard liep klote met bit en het duurde een half jaar voor we erachter kwamen dat het bit de oorzaak was van alle ellende. Vanaf dat moment begonnen met alle paarden éérst bitloos te rijden, en pas bij gebleken ongeschiktheid over te gaan naar bit of stang.
Máár: In de woestijnrace kon ik haar bitloos niet houden, ook niet met bit en ook niet met stang....

Marylot el Guapo, Andalusier, liep 70km endurance, WK TREC, alle cowclasses en barrelrace. Afgewisseld Biothaan halsterhoofdstel, teugels links en rechts en Myler stang met losse kinriem. Inmiddels wordt hij heel vaak unbridled gereden met halsriem, ook in de sport.
Afwisselend blijven rijden met de diverse optomingen, omdat hij na enkele bitloze sessies niet meer te hanteren was. Rijdt ook wel eens met een Spaanse stang, en met een zachte hand merk je eigenlijk weinig verschil. Hij is net zo onspannen, alleen lichter op de hand, wendaarder en sneller.

Mijn niet-bitloze paarden en waarom:

Touch of Temperament, KWPN, moeder van Phenomeen, liep meerdere 160km wedstrijden. Paard met een kronkel, stopte niet voor de horizon bereikt was....
In de bak gereden met een halsring, buiten de bak hielp niks. Ook geen trenzen en nauwelijks stangen. Alles geprobeerd, maar bitloos bijna verongelukt.... Uiteindelijk gereden met een enorme massieve stang en alsnog vaak aan de kletter geslagen....

The Blizzard, Ierse Hunter: Mooie maar oersterke merrie. M dressuur en L samengesteld. Dramde me teveel door de teugel, kreeg het niet afgeleerd. Later liep ze super voor de kar met een normaal trensje. (geen foto)

The Wizzard: KWPN, Heidelberg x Farn. Z2 dressuur, Z samengesteld, punten voor Z springen en nog een heleboel meer. Liep in de bak met alles super, ook halsring, touwtje, halster met één teugel, etc. zelfs zonder iets. maar in het bos: een beest... Wat was ik blij toen ik eindelijk Z reed en al die troep in zijn mond mocht hangen. Toen liep ie de sterren van de hemel! Sommige paarden zijn gewoon stangpaarden, daar doe je niks aan. Liep samengesteld, jacht en buitenritten met pelhalm met dubbele teugel en dressuur met stang en trens.

Vivant: KWPN v.Nimmerdor. Z2 dressuur. Mocht met stang en trens lopen, maar dan liep ie gewoon niet meer. Met een gewoon bit liep ie super en lekker aan de teugel, ook goed op te richten in de zwaardere oefeningen. Bitloos ging prima, maar dan liep ie met het hoofd heel erg hoog en weigerde pertinent naar beneden te komen. Sturen en remmen geen probleem. Helaas kan ik een paard niet bitloos laten lopen als ik daarmee geen ruggebruik kan vragen, waardoor hij op langer termijn toch kapot gereden zou worden. Dus toch maar weer gewoon een bit erin.

Scarlet Pimperne, Normandierl: Net zoals de Blizzard een dikke lompe merrie. Naar M dressuur gereden en daarna mooi mee gefokt. Rijden moet wel leuk blijven. Deze merrie hing zo op de hand, dat je er moe van werd! Optoming maakte niet uit, ze hing op alles. Als we door waren gereden, waren we waarschijnlijk met een stang gaan rijden, maar we zijn er niet aan toe gekomen. (geen foto)

Fressals Survivor: Lief maar bangig Lippizaner x Arabier x Quarter merrietje. Bitloos zou prima gegaan zijn, maar ze snapte het gewoon niet, hahaha. links of rechts, ze ging gewoon met een scheve kop rechtdoor. jarenlang. We hebben het serieus geprobeerd, zonder enig resultaat...

... ............

Conclusie bovenstaande paarden:

Rapid'Amour: 100% Bitloos paard
Marylot Phenomeen: Aangeleerd bitloos, variabel trens en bitloos naar omstandigheden
Touch of Tenderness: 100% bitloos paard
Marylot el Guapo: Stangpaard met extra vrijheden tot uiteindelijk 100% hoofdstelloos
Touch of Temperament: 100% Stangpaard
The Blizzard: 100% Trenspaard
The Wizzard: 100% Stangpaard
Vivant: 100% Trenspaard
Scarlet Pimpernel: Ik denk 100% Stangpaard, maar we zijn daar nooit aan te gekomen.
Fressals Survivor: 100% Trenspaard

Valt je ook op dat ik meer paarden heb (gehad) die mét bit of stang gereden zijn? Nu tel ik niet de paarden mee die stammen uit de periode dat ik nog niks met bitloos had.
Conclusie: In de bak is elk paard bitloos te rijden (Wij zeggen altijd: een omheinig van de piste, is ook een bit....) en zelfs met halsring of met helemaal niks is het goed te doen. Buiten op de openbare weg en in de (top)sport is toch een andere zaak. En niet elk paard is een bitloos paard. En wie dat wel vind? Kom fijn een dagje met me rijden, dan kan ik ook eens lachen!



Bitloze wedstrijdpaarden (let op, dus geen lievertjes in de paddock, maar massastarts in endurance, hindernissen in TREC, koeien drijven, spingen, barrelracen, etc.).

massastart, alles bitloos!

Beroemde ruiters:
Carmen Römer, endurance:
Europees Kamp YR 160km
Yvonne vd Velden, endurance:
Nederlands Kampioen 160km
Eric Huisman, Militair en TRECruiter

Heleen van Baayen, endurance amazone
Peter vd Ven,
westernruiter en gids
Eric Huisman op Poco, Quarterhorse in de TREC

Ook bitloze optomingen in de internationale springsport, waar de hackemore is toegestaan:
Gerco Schröder-Monaco (NL)
Laura Kraut-Miss Independent (USA)

terug naar Bitloos

next

homenu